KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

TỦ SÁCH TIẾP LỬA TRUYỀN THỐNG – MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI

VƯƠNG KHẢ SƠN

KÝ ỨC

CHIẾN TRANH

NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN THÁNG 4 - 2006

1/121

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

Vương Khả Sơn - Ảnh chụp năm 1975

LỜI NÓI ðẦU

Giữa những ngày cả nước ñang sôi nổi chuẩn bị kỷ niệm 31 năm ngày giải
phóng hoàn toàn miền Nam (30/4/1975 - 30/4/2006), chúng tôi nhận ñược tập Hồi
ký với tựa ñề Ký ức Chiến tranh của một người lính, anh Vương Khả Sơn.Cuốn
hồi ký chân thực và cảm ñộng của một người lính trẻ ñã từng chiến ñấu trên chiến
trường miền ðông Nam Bộ. Hiện thực tàn khốc và dữ dội của cuộc chiến tranh ñã
ñược anh tái hiện qua những dòng hồi ức hết sức chân thực, sinh ñộng và cuốn hút.
Trong ñó, hình ảnh người lính hiện lên như là bức tranh toàn cảnh. ðó cũng chính
là hình ảnh của một thế hệ thanh niên tài hoa yêu nước, ra trận với khí thế " Quyết
tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Biết bao người con ưu tú của ñất nước ñã ngã xuống vì nền ñộc lập tự do của
ñất nước hôm nay. Nhằm giáo dục cho bạn ñọc, nhất là bạn ñọc trẻ tuổi trong cả
nước lý tưởng sống cao ñẹp của thế hệ cha anh ñi trước, với tinh thần hướng về
nguồn cội, Nhà xuất bản Thanh Niên xin trân trọng giới thiệu với bạn ñọc cả nước
cuốn Ký ức Chiến tranh của tác giả Vương Khả Sơn. ðây là cuốn sách nằm trong
tủ sách "Tiếp lửa tryền thống - Mãi mãi tuổi Hai mươi"

NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

2/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

LỜI GIỚI THIỆU

Thưa cùng bạn ñọc!
Anh là một người lính! Từng cầm súng ra trận, cùng ñồng ñội chiến ñấu và
chiến thắng, rồi trở về ñời thường với bộn bề công việc. Nhưng dù ở ñâu, làm gì,
bản chất người lính trong anh chẳng ai có thể nhầm lẫn ñược. Là một người bình dị
như bao người khác, nhưng ẩn chứa bên trong là những ñiều làm chúng ta hết sức
ngạc nhiên. ðó là anh Vương Khả Sơn.
Vương Khả Sơn sinh ra trong một gia ñình giàu truyền thống cách mạng tại xã
Khánh Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh). Nhập ngũ tháng 5, năm 1971 khi anh chưa ñầy 18
tuổi. Sau chiến thắng 30/4/1975, anh ñược ra quân, tiếp tục học lớp cuối cấp
THPT, rồi thi ñậu vào khoa Văn, ðại học Sư phạm Vinh. Tốt nghiệp ra trường với
tấm bằng loại ưu. Cùng một lúc anh có quyết ñịnh về giảng dạy Sư phạm Quy
Nhơn, và quyết ñịnh về Ban nghiên cứu lịch sử ðảng thuộc tỉnh uỷ Nghệ Tĩnh. Do
hoàn cảnh gia ñình quá khó khăn, anh ñành phải xin về giảng dạy tại một trường
THPT gần nhà.
Sau 20 năm cầm phấn ñứng trên bục giảng, năm 2001, anh ñược ñiều về Sở
Giáo dục- ðào tạo Hà Tĩnh, làm Chuyên viên Văn - thuộc phòng THPT và sau
này, chung phòng làm việc với tôi. Tôi thuộc thế hệ sau, không có cái may mắn và
vinh dự như anh ñược cầm súng chiến ñấu giải phóng ñất nước. Anh vốn là người
ít nói, nhưng hay làm, rất lạc quan, yêu ñời, sống hoà nhập với mọi người. ðặc
biệt, ít khi nói về mình. ðược hiểu sâu sắc về cuộc ñời của anh, tôi thật sự cảm
phục anh trong quá khứ và cuộc sống hiện tại.
Sau chiến tranh, từ một người lính trở về ñời thường, anh tiếp tục hoàn thành
xuất sắc những nhiệm vụ trên cương vị công tác của mình, dẫu trên thân thể vẫn
còn vết thương chưa lành hẳn và nhiều ñiều trăn trở: Bố là liệt sỹ, mẹ ñã già yếu.
Là anh cả của ba người em trai ñều là cựu quân nhân. Vợ chồng anh có 4 người
con (1gái, 3 trai). Bản thân là thương binh nặng, và bị di chứng chiến tranh. Vợ
anh bị bệnh viêm cầu thận mạn tính nặng, thường xuyên ñau yếu, chưa có việc làm
ổn ñịnh. Năm miệng ăn chỉ trông vào ñồng lương ít ỏi của anh. Anh có một ước
muốn ñược trở lại thăm chiến trường xưa, nhưng ñã hơn 30 năm rồi, niềm ao ước
ấy vẫn chưa thực hiện ñược
Trước ngày kỷ niệm 30 năm giải phóng hoàn toàn Miền Nam, anh trăn trở
muốn ghi lại những kỷ niệm của ñời lính ñể gửi ñến bạn bè, ñồng chí, ñồng ñội và
những người thân của mình. ðây là niềm ao ước mà anh hằng ấp ủ. Từ tháng 11,
năm 2004, anh bắt ñầu viết. Mỗi ngày, sau giờ làm việc, anh ngồi bên máy tính ñể
ghi lại những kỷ niệm của những năm tháng ñầy hy sinh gian khổ nhưng rất ñỗi
hào hùng ấy. ðến tháng 3, năm 2005 thì cơ bản ñã hoàn thành. Và "Ký ức Chiến
tranh" của anh ñược ra ñời từ ñó.
Ngoài phần "Tựa" và "Vĩ thanh", cuốn sách ñược chia làm 4 phần. Phần I:
Nhập ngũ; Phần II: Về trung ñoàn; Phần III: "Xẻ dọc Trường sơn"; Phần IV: Vào
trận.
Với khoảng hơn một trăm trang giấy A4, anh ñã chắt lọc và ghi lại những kỷ
niệm về quãng ñời quân ngũ của mình và ñồng ñội cùng chung chiến hào trên
những vùng ñất mà anh ñã từng sống, chiến ñấu. ðó là những trang viết máu thịt
của cuộc ñời anh. "Ký ức Chiến tranh" là một bức tranh sinh ñộng phản ánh một
phần của cuộc kháng chiến ñầy hy sinh, mất mát mà cả dân tộc ta ñã gánh chịu và
ñi qua. Trong ñó, chân dung của người lính ñược khắc hoạ ñậm nét nhất. Cả một
3/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

thế hệ thanh niên Việt Nam thời ấy ñều có chung một lý tưởng cao ñẹp, một tấm
lòng nồng nàn yêu nước, cùng một quyết tâm ra trận "quyết tử cho Tổ quốc quyết
sinh" ñể giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Nội dung chính của cuốn sách,
tự nó ñã nói lên ñiều ấy.
Như anh từng tâm sự, anh "không hề có ý ñịnh ñem những trang viết này
ñăng tải trên báo, tạp chí hoặc ñến một nhà xuất bản nào ñó ñể in thành sách",
nhưng càng ñọc kỹ, ta càng thấy "Ký ức Chiến tranh" của anh là một cuốn sách
không những có giá trị về mặt lịch sử và ý nghĩa nhân văn sâu sắc, mà còn mang
giá trị Văn học ñích thực. Bằng hồi ức và lối dẫn chuyện tự nhiên, chân thực, dí
dỏm pha chút lãng mạn; với ngôn ngữ giản dị, trong sáng, kết cấu khá logic, chặt
chẽ, cuốn hồi ký ñã tác ñộng mạnh ngay từ những trang viết ñầu tiên và cuốn hút
người ñọc ñến những dòng cuối cùng. ðây cũng là lời nhận xét chung của bạn bè
khi ñọc bản thảo của anh. Nhiều lần, tôi ñề nghị gửi cho nhà xuất bản, dẫu biết
rằng ñây là cuốn sách mà anh chỉ khiêm tốn viết về mình và ñồng ñội, nhưng về
giá trị tư tưởng của tác phẩm thì ñã vượt xa ra ngoài ý ñịnh của tác giả, thế nhưng
anh vẫn chưa ñồng ý. Nhà văn Phan Trung Hiếu - Chủ tịch Hội VHNT Hà Tĩnh,
cũng khuyên anh nên cho xuất bản, anh vẫn chưa có ý kiến gì. Sau ñó, ñược anh
cho phép, tôi ñã trích một số ñoạn, gửi ñăng tải và phát trên ñài Phát thanh- Truyền
hình, báo Hà Tĩnh, và một số tờ báo như Báo Long An, Báo Sài gòn Giải phóng,
Báo QK7, QK4, ðài PT- TH Cần Thơ, Bến Tre, Bình Dương...vào dịp kỷ niệm
30/4/2005.
Cũng thời gian ấy, khi ñược biết anh có bản thảo "Ký ức Chiến tranh",
Trường THPT Năng khiếu Hà Tĩnh phối hợp với Tỉnh ñoàn Hà Tĩnh, một số chi
ñoàn thuộc các cơ quan cấp tỉnh, Hội cựu chiến binh tỉnh ñã mời anh và nữ Anh
hùng La Thị Tám ñến nói chuyện về những kỷ niệm chiến ñấu chống Mỹ, cứu
nước. Khi biết tin này, mọi người tò mò pha chút hiếu kỳ ñã mượn bản thảo hoặc
xin ñựơc photo ñể ñọc cho vui. Thế là anh ñã phải photocopy gần 300 bản và copy
một loạt ñĩa mềm ñể gửi tặng bạn bè với tổng số tiền trên 4 triệu ñồng.
Sắp tới, kỷ niệm 31 năm, ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi lại trao ñổi với
anh lần nữa ñể ñược ñem bản thảo ñến Nhà xuất bản, anh chỉ mỉm cười. Tôi thầm
ñọc ñược trong nụ cười ấy như có sự ñồng tình. Và lần này cho phép tôi ñược trân
trọng gửi tới quý bạn ñọc món quà ñầy ý nghĩa của anh.
Khi ñọc "Ký ức Chiến tranh" của Vương Khả Sơn, bạn ñọc có thể sẽ "tìm
thấy bóng dáng hay nỗi niềm của mình hoặc cha ông mình ở một thời máu lửa
trong thế kỷ XX,trên những trang viết ñể có thể sống tốt hơn với quá khứ vẻ vang
ấy" như anh ñã viết trong Lời tựa của cuốn sách.
Xin ñược trân trọng giới thiệu cùng bạn ñọc.

Hà Tĩnh, 12 tháng 2 năm 2006
Dư Lý Trí
P.Chánh Văn phòng Sở GD- ðT Hà
Tĩnh
ðT: 039 882190; 091 2022186

4/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

TỰA
Tôi muốn viết những vần thơ tươi xanh
Vẫn nóng viết những dòng thơ lửa cháy!
(Tố Hữu)
Ba mươi năm!...
Với lịch sử, chỉ là một khoảnh khắc, nhưng với cuộc ñời của mỗi con người
thì ñó là thời lượng rất dài, ñủ ñể cho một thế hệ ñược sinh ra và trưởng thành về
mọi mặt.
Từ thời khắc lịch sử 30/4/1975 ñến nay, ñã có một thế hệ như thế. Lớp
người ấy khả dĩ ñã làm nên những ñiều kỳ diệu, nhằm góp phần thay ñổi bộ mặt
ñất nước trong thời kỳ mới. Nhưng, với quá khứ thì họ khó có thể có ñược một
cảm nhận tương ñối ñầy ñủ về cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc vĩ ñại nhưng vô
cùng tàn khốc mà cha ông họ ñã phải gánh chịu và ñi qua.
Với chúng tôi - những người ñã một thời cầm súng ñánh giặc - thời gian ấy
là một ñộ lùi cần thiết ñể mỗi người có ñược suy ngẫm về những gì mình từng nếm
trải. ðủ ñể quên ñi những ñiều phải quên và ñọng lại những gì cần nhớ.
Năm tháng qua ñi. Bão táp thời gian có thể làm lu mờ mọi thứ. Nhưng cuộc
chiến thường trực dài nhất và khốc liệt nhất trong lịch sử chiến tranh của nhân loại
ở thế kỷ XX thì ñã ñể lại trong chúng tôi bao nghĩ suy, trăn trở. Nó vẫn luôn ñeo
bám và hiện hữu trong kí ức của mỗi người.
Ghi lại hiện thực của những tháng ngày vượt Trường Sơn gian khổ với
những trận chiến ñấu ác liệt mà mình cùng ñồng ñội từng tham gia và chứng kiến
trong suốt quãng ñời quân ngũ là tất cả tấm lòng, tình cảm sâu nặng của tôi - một
người lính - về mình và ñồng ñội, những người ñã ngã xuống cũng như những
người may mắn còn sống, trở về sau chiến tranh.
Phần mình, tôi thầm cảm ơn số phận ñã dành cho một kết thúc thật may
mắn. Bởi, biết bao ñồng ñội ñã vĩnh viễn ra ñi... Trong khi tôi và không nhiều
những người khác lại còn ñược sống, trở về, mặc dù trên mình còn lắm vết thương,
cơ thể không còn lành lặn. Sự may mắn ấy như một ẩn số lịch sử mà tôi chưa lý
giải ñược.
Nhưng, ñiều quan trọng hơn là sự tri ân. ðó là nén tâm nhang thành kính,
thắp trước vong linh những bạn bè, ñồng ñội ñã vĩnh viễn nằm lại trên khắp các
chiến trường...
Thời gian cứ lặng lẽ trôi... Chiến tranh ñang dần ñi vào cổ tích... Nhưng
những kỷ niệm của một thời ñạn bom thì vẫn mãi hằn sâu trong ký ức. Có thể nói,
5/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

ñó là quãng ñời ñẹp nhất của tuổi hoa niên mà chúng tôi có ñược. Và, tôi mang
theo nó như một thứ hành trang vô giá, ñi suốt cuộc ñời mình.
Tôi không nghĩ mình ñang "ăn mày quá khứ". Nhưng trong cuộc mưu sinh,
với nhịp sống ồn ã, xô bồ thời mở cửa và của nền kinh tế thị trường hôm nay,
nhiều lúc tâm hồn chợt lắng lại ñể hoài niệm về một thời trận mạc; một thời tuổi
trẻ gian khổ, khốc liệt ñầy mất mát, hy sinh mà rất ñỗi hào hùng, tôi thấy canh cánh
bên lòng như ñang mắc một món nợ lớn với ñồng ñội và với cả chính mình... Dẫu
biết rằng, ngày hôm nay, ai ñó, trong chúng ta, có thể là những người ñã từng cầm
súng ñánh giặc hay lớp hậu duệ, ñã và sẽ có những suy nghĩ và cách nhìn khác ñi
về quá khứ, về cuộc chiến tranh ñã qua. Dù sao, những giá trị tinh thần ñích thực,
khách quan, giàu ý nghĩa nhân văn, lịch sử, thời ñại và rất minh triết của nó thì vẫn
luôn hồi quang, thức tỉnh tâm hồn, nhân cách và lẽ sống cho chúng ta hôm nay và
các thế hệ mai sau...
Hiện thực lịch sử ấy vĩnh viễn không bao giờ có chỗ cho những kẻ cơ hội
chính trị hay vì vụ lợi cá nhân mà sẵn sàng quay lưng với quá khứ.
Tương lai sẽ "nã ñại bác" vào chính họ!...
...Tôi không dám có ý ñịnh ñem những trang viết này xin ñăng tải trên báo
hay tạp chí hoặc ñến một nhà xuất bản nào ñó ñể có thể in thành sách. Mà, chỉ có
một khát vọng giản dị: ðồng ñội tôi - những người ñã cầm súng chiến ñấu giải
phóng ðất Nước, những người ñã ñi qua cuộc chiến tranh (hoặc con cháu họ) - khi
ñọc hồi ký này, có thể tìm thấy bóng dáng hay nỗi niềm của mình (hoặc cha ông
mình) ở một thời máu lửa trong thế kỷ XX trên những trang viết, ñể có thể sống tốt
hơn với quá khứ vẻ vang ấy...
Chuẩn bị kỷ niệm 30 năm, ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất
ñất nước, tôi ghi lại những dòng ký ức này và xin ñược gửi ñến bạn bè, ñồng chí,
ñồng ñội cùng những người thân của mình. Xin ñược gửi ñến bà con cô bác ở
Hương Sơn (Hà Tĩnh), Bố Trạch (Quảng Bình) cùng những ñịa danh như Thiện
Ngôn, Sa Mát, Bến Cầu, Trảng Bàng, Gò Dầu, Lò Gò, Xóm Giữa... của Tây Ninh
hay Kiến Tường, Mỹ Tho, ðồng Tháp... ñặc biệt là ở ðức Hoà, ðức Huệ, Bến
Lức, Thủ Thừa, Tân Trụ... của tỉnh Long An cùng bất cứ vùng ñất nào trên ñất
nước Triệu Voi hay Chùa Tháp - nơi tôi ñã ñến và chiến ñấu - những tình cảm thân
thương và trân trọng. Xin ñược xem ñây là món quà nghĩa tình cùng sự tri ân sâu
sắc nhất!
Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh những người ñã ngã xuống cho
ðất Nước "Nở hoa ñộc lập, kết trái tự do"!
Hồi ký này ñược ghi lại khi chiến tranh ñã ở phía sau lưng chúng tôi gần một
phần ba thế kỷ. Tuy vậy, những con người, những trận ñánh, những sự kiện, những
tình huống... ñã diễn ra, ñối với tôi như chỉ mới ngày hôm qua. Hiện thực ấy thật
dữ dằn, khốc liệt mà rất ñỗi bi tráng nhưng cũng rất lãng mạn và nên thơ. Bởi bản
chất của chiến tranh là vậy! Luôn có những ñiều nằm ngoài quy luật thông thường.
Nói cách khác, trong chiến tranh, mọi cái có thể xảy ra! Cho nên, hiện thực có khi
như vượt ra ngoài sức tưởng tượng của con người. Có thể, chỉ những người trong
6/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

cuộc mới cảm nhận hết ñược.ñiều ấy. Bút pháp dạng ký ñòi hỏi phải trung thành
với những gì ñã diễn ra. Bởi, "Sự thật vốn không ưa trang trí".nên nó chối bỏ mọi
sự thêu dệt, cách ñiệu và hư cấu... Những con người, những trạng huống, những
tình tiết... trong ñó ñược tái hiện hết sức trần trụi như nó vốn có. ðó cũng chính là
chủ ñích của người viết.
ở góc nhìn của người trong cuộc, hồi ký này có thể xem như một tư liệu lịch
sử, còn những giá trị nghệ thuật khác, chắc chắn ít nhiều sẽ bị hạn chế. ðiều ấy,
khả dĩ làm ñộc giả chưa thật hài lòng; mong ñược sự tri âm, ñồng cảm, sẻ chia và
rộng lượng thể tất. ðặc biệt là những góp ý thẳng thắn. Nếu ñược như vậy, người
viết xin vô cùng cảm kích, cúi ñầu lĩnh nhận và lấy làm mãn nguyện lắm!

7/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

Phần I
NHẬP NGŨ
... Cha tôi cầm tờ giấy trong tay, ñiềm tĩnh, nói:
- Con có lệnh gọi nhập ngũ rồi!
Tôi nhớ như in câu nói của cha.
ðó là một buổi tối cuối tháng 4 năm 1971. Bấy giờ, tôi ñang sống với bà
ngoại tại xã Trung Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh, cách nay 35 năm (Ngoại tôi không có
các cậu, chỉ có hai chị em gái là mẹ và dì tôi. Họ ñã có gia ñình riêng, nên ngoại ở
một mình và nuôi tôi ăn, học từ lớp 1 ñến lúc nhập ngũ). Ngày ấy, tôi còn ñang học
lớp 9 (9/10, nay là lớp 11/12) trường huyện - trường cấp III Can Lộc (nay là trường
Trung học phổ thông Can Lộc). Quê tôi ở Khánh Lộc. Cha tôi - một thương binh
chống Pháp hạng nặng - và sau này là liệt sỹ (hy sinh do vết thương tái phát). Ông
gia nhập Vệ quốc ñoàn tháng 4 năm 1946, thuộc Trung ñoàn 88. Cùng năm ấy, ông
trở thành ñảng viên. Từng tham gia chiến ñấu ở nhiều chiến dịch lớn như Na Pê,
An Khê, Bình Trị Thiên. ðến trận Thanh Lam Bồ 1951 (Quảng Bình) thì ông bị
thương nặng, phải rời quân ngũ.
Ngày tôi lên ñường, ông căn dặn nhiều ñiều nhưng có lẽ câu nói: "Con ñi, dù
gian khổ, ác liệt ñến ñâu cũng không ñược bỏ ngũ. Không ñược làm hoen ố truyền
thống cách mạng của ñại gia ñình ta!" ñã trở thành hành trang theo tôi ra trận và
suốt cả quãng ñời bộ ñội. (Ông bà nội tôi có 4 người con tòng quân chống Pháp và
chống Mỹ là bác, cha tôi và hai chú. Họ ñều trở thành ñảng viên Cộng sản. Sau
này, cha và chú tôi là liệt sỹ).
Tôi mang theo lời dặn ấy lên ñường.
Thế là:
Lớp cha trước, lớp con sau
ðã thành ñồng chí, chung câu quân hành...
Mẹ tôi là một phụ nữ bình thường như bao người mẹ khác. Nhưng trước
hoàn cảnh lại rất cứng cỏi và bản lĩnh. Tuy vậy, ngày tôi ñi (18/5/1971), mẹ cũng
không còn nước mắt ñể khóc tôi nữa. Ban ngày, bà cố làm vui nhưng ñêm về lại
lặng lẽ một mình ngồi khóc. Trắng ñêm, mẹ không hề chợp mắt. Bởi tôi là ñứa con
trai ñầu lòng; học hành còn dang dở, chiến trường thì ác liệt ñạn bom. Ra ñi, biết
có còn ngày trở về?! Thế nhưng, sáng hôm sau, với ñôi mắt ráo hoảnh, mẹ lại ñộng
viên tôi: "Con ra ñi, cố gắng giữ gìn sức khoẻ, cố gắng theo kịp anh em, bạn bầu...".
Bất giác, tôi nhớ ñến một ñoạn thơ của Triệu Bôn:
8/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

... Những ngày ta tòng quân
Trống làng khua như trống trận
Mẹ khóc thầm mấy ñêm, bịn rịn...
Sáng ra, mắt mẹ lại cười
Nước mắt ñàn ông không dễ rơi
Những ngày ấy, cha làm nhiều hơn nói
Cha ñã quá nửa ñời bôn trải
Mòn gót chân xuống bể, ngược mường
Roi, cùm, sưu, thuế nặng oằn lưng
Nên trái tim cha là trái tim chiến sỹ...
...Vào thời ñiểm ấy, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta
ñang bước vào giai ñoạn quyết liệt. ðó là những ngày cuối mùa xuân 1971, khi
chúng tôi còn ngồi trên ghế nhà trường. Bạn bè tôi (sau này là những ñồng chí
cùng chung chiến hào ñánh Mỹ) là những chàng trai mới lớn, chưa ai vượt qua tuổi
18, nhưng ñều có chung một ý chí, một tình cảm và một quyết tâm: Ra trận. Tất cả
vì miền Nam ruột thịt; Tất cả ñể giải phóng miền Nam, thống nhất ñất nước! Lớp
thanh niên chúng tôi thời ấy, hầu hết xem việc ñược cầm súng ñánh giặc, giải
phóng miền Nam là một hạnh phúc, một lý tưởng cao cả của tuổi trẻ. Dẫu biết rằng
sự hy sinh, tổn thất là tất yếu và ñang ñợi ở phía trước. Biết vậy, mà chúng tôi vẫn
rất hồn nhiên và vô tư quá ñỗi. Hào khí dân tộc và cuộc chiến vĩ ñại ñã ñi vào trang
viết của các văn nghệ sỹ rồi biến thành sức mạnh vật chất, thôi thúc cả nước ra
trận:
Hỡi miền Bắc ñó nặng hai vai
Gánh cả non sông, vượt dặm dài
Xẻ dọc Trường Sơn, ñi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai
(Tố Hữu)
Lãng mạn hơn:
ðường ra trận mùa này ñẹp lắm
Trường Sơn ñông nối Trường Sơn tây...
(Phạm Tiến Duật)
Ai trong chúng tôi cũng háo hức, bồi hồi...
Lớp 9C chúng tôi hồi ấy do thầy Trần ðức Ái, quê Xuân Lộc, Can Lộc, Hà
Tĩnh làm chủ nhiệm. Năm nay, thầy tròn tuổi 70, nghỉ hưu ñã 10 năm nhưng hãy
còn khoẻ mạnh và vẫn tiếp tục cống hiến phần ñời còn lại cho việc dạy chữ, dạy
người. Hiện thầy ñang dạy hợp ñồng tại trường Trung học phổ thông dân lập Can
Lộc. Tôi nhớ, ngày 18/5/1971, lớp tôi nhập ngũ khá ñông, trong số ñó Nguyễn
9/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

Công Lam, Phan Anh Tuấn (Phan Cháu), Phan Công Vinh, ðặng Văn Thọ (ñều
quê Trung Lộc). Trần Văn Tam, lớp trưởng (ðại Lộc, sau này hy sinh) Nguyễn
Văn Tám (Tiến Lộc, sau này hy sinh); Hà Duy Hưng (Tiến Lộc, sau này hy sinh)
cùng tôi và nhiều người khác...
Chúng tôi tập trung quân tại xã Xuân Lộc, huyện Can Lộc. Do thiếu nơi ở
nên phải chuyển sang Tân Nam Mỹ, xã Trung Lộc. Tôi nhớ nhập ngũ ñợt ấy, Can
Lộc giao hơn 200 quân. Tất cả chúng tôi ra ñi ai cũng có người thân ñưa tiễn. ðó là
mẹ cha, anh chị em và bà con ruột thịt. Những ai ñã có người yêu thì người yêu bịn
rịn chẳng nỡ rời. Chúng tôi nhận quân trang. Lần ñầu tiên cởi bỏ bộ thường phục,
khoác lên mình màu áo xanh của lính, xúng xính, rộng thùng, ai cũng cảm thấy
ngỡ ngàng và hình như thấy mình lớn lên hơn, chững chạc hơn hẳn. Chúng tôi ngủ
tại nhà dân ở ñấy một ñêm. Sáng hôm sau (19/5) tôi là một trong 12 người ñược
chọn ñi tiền trạm cho ñơn vị. Cũng là lần ñầu tiên trong ñời chúng tôi phải hành
quân bộ hơn 70 cây số lên Hương Sơn. Nói là tiền trạm nhưng cuối cùng chúng tôi
thành "hậu trạm". Bởi ñi bộ xa chưa quen nên quá mệt mỏi và lại ñi sai ñường nên
khi ñơn vị tập kết tại ñịa ñiểm quy ñịnh ở Sơn Tây, chúng tôi vẫn ñang còn ở bên
này sông La thuộc ñịa phận xã ðức Hoà, ðức Thọ. Chiều hôm ñó mới vượt sông
bằng ñò rồi tiếp tục ñi. Mười một giờ ñêm chúng tôi mới thất thểu ñến nơi. ðôi
chân và vai rã rời, như muốn ñứt lìa ra. ðó là kỷ niệm ñầu tiên của ñời lính...
...Nơi huấn luyện tân binh chúng tôi thuộc hợp tác xã Hồ Tây, xã Sơn Tây,
Hương Sơn, Hà Tĩnh. Tôi và mấy anh em nữa ñóng quân trong nhà mẹ Trị. Năm
ñó, mẹ ñã ngoài sáu mươi. Mẹ yêu quý chúng tôi như con ñẻ. Có củ khoai bột mẹ
cũng ñể dành phần cho. ðến mùa mít chín, mẹ lụi cụi làm cho chúng tôi mỗi người
một bọc mứt mít sấy khô. Một thời gian sau, khi chúng tôi ñã xây dựng xong lán
thì chuyển ra ở tập trung. Mỗi trung ñội một lán. Nhưng hễ có ngày nghỉ lại chạy
về nhà mẹ. Biết là chủ nhật ñược nghỉ, mẹ chuẩn bị nước chè xanh, lạc luộc, mít
chín và khoai cho chúng tôi ăn. Tấm lòng của mẹ và bà con cô bác ở Hương Sơn,
chúng tôi ghi lòng tạc dạ.
Tiểu ñoàn 8, ðoàn 22 huấn luyện có ba ñại ñội: 29; 30; 31. ðại ñội 30 chúng
tôi có ba trung ñội. Trung ñội 1 do anh Trần Văn Yên (quê Nghi Xuân) chuẩn uý,
làm trung ñội trưởng. Trung ñội 2 do anh Trần Nhơn (quê Kỳ Anh) thượng sỹ, làm
trung ñội trưởng. Trung ñội trưởng trung ñội 3 chúng tôi là chuẩn uý Nguyễn Văn
Lĩnh, quê Nam ðàn (Nghệ An) có tác phong huấn luyện làm cho mọi người phải
nể trọng. Có thể nói, lúc bấy giờ anh là thần tượng ñối với cánh lính trẻ chúng tôi.
Tiểu ñội trưởng huấn luyện là anh Nguyễn Văn Bồng, quê ðức Thịnh. Người thấp
nhỏ, giọng nói lập bập, lúng búng. Tính hay cáu gắt...
Hồ Tây nằm ven hữu ngạn con sông Ngàn Phố nơi thượng nguồn. Mùa này
nước trong như lọc. Hàng ngày sau mỗi buổi tập, chúng tôi lại cùng nhau sà xuống
lòng sông ñể ñược ngâm mình trong dòng nước mát lạnh ấy. Nơi ấy cũng ñã kịp ñể
lại trong tôi và ñồng ñội nhiều kỉ niệm thân thương. ðó là những ñêm lửa trại, vui
văn nghệ với ñoàn thanh niên ñịa phương kết nghĩa. Những buổi giúp dân thu mùa;
những lần qua phà cáp treo Hà Tân (nay là cầu Hà Tân) sang bên kia có cửa hàng
10/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

thực phẩm ñể mua bánh kẹo Hải Châu, xà phòng... Nhưng có lẽ kỷ niệm ñáng nhớ
nhất là những ngày leo rừng chặt gỗ, nứa làm lán và những buổi hành quân mang
vác nặng với ba lô gạch, tập vượt dốc, trèo ñèo, chuẩn bị sức khoẻ và ý chí ñể vượt
Trường Sơn trong nay mai. Tôi vốn nhỏ dẻ, nhanh nhẹn và tháo vát nên ñược ñiều
làm liên lạc cho trung ñội. Hai tháng sau, anh Lĩnh tin tưởng, cử tôi ñi học lớp lái
xe (lái xe là một ước mơ của cánh lính trẻ chúng tôi ngày ấy). Nhưng vì khám lại,
không ñủ sức khoẻ, tôi ñành phải trở lại ñơn vị. ðợt ấy có Nguyễn Công Lam (quê
Trung Lộc), Nguyễn Trọng ðoàn (quê Nga Lộc, nay ñịnh cư tại thành phố Hồ Chí
Minh) Vương Khả Hồng (quê Khánh Lộc), Trần ðắc Thường, Nguyễn Văn Trung
(ðại Lộc) và một số người khác, học khoá lái xe ở Tràng Kè, Thanh Mỹ, Thanh
Chương, Nghệ An. (Lam là bạn học ngồi cùng bàn với tôi hồi cấp III. Lính lái xe
Trường Sơn. Sau này là ñại ñội trưởng một ñại ñội xe vận tải quân sự, phục vụ
chiến trường B5, Quảng Trị. Sau chiến tranh, Lam chuyển ngành về Công ty
ñường I. Nay ñã nghỉ chế ñộ tại ngã ba Bãi Vọt, thị xã Hồng Lĩnh). Còn nhớ,
những ngày ñầu nhập ngũ, chúng tôi ai cũng nhớ nhà, nhớ quê ñến nao lòng. Vì
ñây là lần ñầu tiên trong ñời, chúng tôi xa nhà, xa vòng tay của những người thân.
Nhưng rồi cái cảm giác ấy cũng nhanh chóng qua ñi, bởi nhường lại là những
tháng ngày huấn luyện gian khổ, vất vả, căng thẳng cho kịp với tình hình, nhiệm
vụ cấp bách của chiến trường. Chúng tôi lần lượt bắn bài 1, bài 2, bài 3, bắn ñêm...
rồi học tập chính trị... chuẩn bị ý chí, tư tưởng cho ngày lên ñường chiến ñấu..
Ba tháng quân trường mà mọi người ñều tưởng thời gian như dài vô tận. Ai
cũng nóng lòng, muốn ñược ra trận ngay...

11/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

Phần II
VỀ TRUNG ðOÀN
Sự chờ ñợi ấy ñã ñến!
Cuối tháng 8 năm 1971, chúng tôi ñược lệnh rời ðoàn 22 - Quân khu 4, hiện
ñang huấn luyện tân binh tại Hương Sơn, Hà Tĩnh, vào bổ sung cho Trung ñoàn
271 ñang ñóng quân tại khu vực huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình. Trong kháng
chiến chống Mỹ, 271 vốn là một trung ñoàn bộ binh, từng tham chiến tại mặt trận
B5, Quảng Trị, với những trận ñánh vang dội, lập nhiều chiến tích xuất sắc; tham
gia chiến ñấu bẻ gãy trận càn lớn của Mỹ nguỵ mang tên Lam Sơn 719; tham gia
mở ñường Thắng Lợi... và hiện ñang ñứng chân trên ñịa bàn huyện Bố Trạch, chờ
bổ sung quân ñể vừa an dưỡng vừa huấn luyện chiến ñấu, chuẩn bị nhận nhiệm vụ
chiến lược: Bổ sung cho mặt trận B2, ñánh ñịch tại cửa ngõ tây bắc Sài Gòn. (Tất
nhiên, nhiệm vụ lịch sử ấy, sau này chúng tôi mới ñược biết). Tôi và một số anh
em tân binh ñược bổ sung về ñại ñội 4 hoả lực thuộc Tiểu ñoàn 9, gồm 2 trung ñội
B41 và ñại liên; 1 trung ñội cối 61 ly, 1 trung ñội cối 82 ly (hai khẩu) trong ñó có
anh Phạm Khắc ðính quê ở Minh Lộc, Can Lộc, nay thuộc thị xã Hồng Lĩnh, Hà
Tĩnh (sau chiến tranh, may mắn còn sống, trở về nhưng số phận vẫn không mỉm
cười với ðính. Anh ñã ñột ngột qua ñời trong một vụ tai nạn giao thông trên ñường
ñi nhận thẻ thương binh, năm 2001. Chưa một ngày ñược hưởng chế ñộ thương tật
mà ðính ñã vội từ giã cõi ñời. Tôi sẽ có dịp nói về những kỷ niệm xương máu giữa
hai chúng tôi sau này). Anh Nguyễn Trọng Lục, quê ở Thuận Lộc, nay là liệt sỹ
nhưng anh không hy sinh ở chiến trường mà là chết ñuối ở ngầm Lý Hoà (Hải
Trạch, Bố Trạch) trong một chuyến công tác lấy ñạn cối 82 ly ñể chuẩn bị hành
quân. Hôm ấy, trời mưa to, gây ngập lụt ngầm Lý Hoà, mọi người ñều can ngăn
Lục ñừng qua, nhưng cậu ta không nghe, ra ñến giữa ngầm thì bị nước cuốn trôi.
Mãi hai ngày sau mới vớt ñược xác. Anh Hiếu - Hiếu Lác - chúng tôi hay gọi ñùa
như vậy vì mắt cậu ta hơi bị lác (lé) cùng quê Thuận Lộc với Lục, sau này cũng hy
sinh ở ðức Hoà (Long An). Anh Hoàng Xuân Lý quê ở Thanh Lộc, Can Lộc học
xong lớp 10, nhập ngũ cùng ngày, cũng bổ sung về ñại ñội hoả lực của chúng tôi.
Nay Lý là bác sỹ, Chủ nhiệm khoa Gây mê hồi sức, bệnh viện Chợ Rẫy, thành phố
Hồ Chí Minh. Lý là một xạ thủ ñại liên gan dạ, dũng cảm, ñi suốt các mùa chiến
dịch và tham gia tất cả các trận ñánh từ năm 1971 ñến Chiến dịch Hồ Chí Minh
lịch sử, năm 1975. Lý bị thương trong trận ñánh ở An Ninh (ðức Hoà) năm 1972
và ở Bù ðăng (Quảng ðức) năm 1974. Nay anh ñang ñịnh cư tại quận 11, thành
phố Hồ Chí Minh cùng với vợ con. Anh Nguyễn Thống, quê ở ðại Lộc, Can Lộc
cũng xạ thủ ñại liên, ở cùng tổ ba người với Lý và Tiến. Thống cũng tham gia hầu
hết các chiến dịch. Nhưng khác với Lý, Thống bị thương nhiều lần, nhưng hiện tại,
anh vẫn chưa hề ñược giải quyết chế ñộ thương tật. Vì sau chiến tranh, giấy tờ thất
lạc hết. Nay Thống ñang sống trong hoàn cảnh hết sức khó khăn: Vợ yếu, con
ñông, bản thân lại ñau ốm luôn vì vết thương chiến tranh và bệnh tật hành hạ. Lê
12/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơn

Văn Tiến (Tiến Râu, vì râu quai nón cậu ta rất rậm, quê Vượng Lộc, Can Lộc), nay
là thương binh 1/4. Hồi ñó, cùng tổ ñại liên với Lý và Thống… Còn bao anh em
khác nữa, tôi chưa có dịp nêu tên nhưng hầu hết ñều ñã hy sinh hoặc bị thương. Số
còn lại có nhiều người rất bất hạnh, vì bị nhiễm chất ñộc dioxin (da cam) mà nay
thì con cháu họ lãnh ñủ.
Tôi bị thương nhiều lần trong các chiến dịch nhưng tỷ lệ thương tật hiện tại
cũng chỉ mới có ñược 31% (4/4) vì giấy tờ chứng thương bị mất hầu hết. ðêm
26/4/1975, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, một trái pháo 105 li của ñịch rơi trúng
chỗ ñể "bồng" (một kiểu ba lô cải tiến). Tất cả những kỷ vật chiến trường, trong ñó
có hai tập nhật ký có tên "Dọc ñường Chiến tranh" tôi bắt ñầu ghi từ ngày11
tháng11 năm 1971 cùng với hồ sơ, giấy tờ của tên chuẩn uý "Thuỷ quân lục chiến"
nguỵ bị thương nặng, ñược tôi băng bó rồi phóng thích tại trận trong trận ñánh
ngày18/4/1975, ñều bay sạch.
Nhập ngũ ngày ấy, Can Lộc có hơn hai trăm ñồng chí. Nhưng sau ngày giải
phóng miền Nam, ñiểm lại, chúng tôi thấy chẳng còn ñược bao người. Và ñó mới
chỉ là số người của một huyện trong một trung ñoàn mà thôi. Mới biết rằng, cái giá
phải trả cho ñộc lập tự do của dân tộc là vượt ra ngoài sức tưởng tượng!
Ở Bố Trạch, ñại ñội chúng tôi ñóng quân trên ñịa bàn xã Hải Trạch (vùng sơ
tán, do chiến tranh phá hoại của Mỹ). Tôi và ðính ñược biên chế về khẩu ñội 2 của
trung ñội cối 82 ly, thuộc ñại ñội 4 hoả lực. ðính là xạ thủ số1. Tôi, xạ thủ số 3.
Anh Nguyễn Văn Tiến, (Diễn Châu, Nghệ An, nhập ngũ 1968, sau này bị thương)
xạ thủ số 2 . Ngoài ra còn có các anh: Anh Kỷ (Nam ðàn, Nghệ An, sau này bị
thương), khẩu ñội trưởng; anh Chương (Thanh Chương, Nghệ An, sau này hy sinh)
khẩu ñội phó; anh Khang (Nam ðàn, Nghệ An, sau này hy sinh); anh Châu (Diễn
Châu, Nghệ An, sau này bị thương), anh Chữ (Vượng Lộc, Can Lộc, sau này hy
sinh), anh Xuân (Thanh Chương, Nghệ An, sau này bị thương), anh Dung (Quỳnh
Lưu, Nghệ An, sau này hy sinh); Anh Chung (Quỳ Hợp - Nghệ An, sau này bị
thương), Anh Kinh (Can Lộc), sau này hy sinh v. v... Chúng tôi gấp rút huấn luyện,
nắm vững kỹ năng sử dụng loại binh khí này ñể hợp ñồng chi viện cho bộ binh.
Mấy anh em ñược ở trong nhà mẹ Thắng. Năm ñó mẹ ñã gần 70 tuổi. Mẹ cho biết,
ñã 15 năm nay, không hề ñi ñâu xa khỏi nhà. Vậy mà khi chúng tôi hành quân lên
nông trường 1/5 (Việt - Trung) ở Cự Nẫm cách ñó gần 20 cây số, mẹ vẫn bảo các
con, cháu ñèo xe ñạp, chở mẹ lên thăm lần cuối trước khi chúng tôi vượt "Cổng
Trời", lật cánh sang phía Tây, vào Binh trạm 5, mở ñầu cho cuộc hành quân vượt
Trường Sơn bằng con ñường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại vào Nam ñánh giặc.
Chúng tôi không bao giờ quên ñược tấm lòng của người dân Quảng Bình
trong những năm tháng ấy. Có thể nói, mẹ Thắng cũng như nhiều bà mẹ khác ở
Hải Trạch là ñiển hình về những tình cảm sâu nặng, thân thương của người người
mẹ chiến sỹ nói chung dành cho những ñứa con sắp ra trận. Hình ảnh ấy mãi thôi
thúc, ñộng v-iên chúng tôi trong những tháng ngày vượt Trường Sơn gian khổ
cũng như trong những trận ñánh ác liệt trên khắp các chiến trường của mặt trận B2
sau này... Mẹ Thắng có người con trai cũng tên Thắng, vóc người cao to, vạm vỡ,
13/121
Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://booktruyen.com




KÝ ỨC CHIẾN TRANH
Hồi ký của Vương Khả Sơ...